Τιμή και δόξα στον πολεμιστή .... που εκτελούσε εντολές

Ήταν ο πλέον πιστός στρατιώτης του ιαπωνικού αυτοκρατορικού στρατού, καθώς παρά τη συνθηκολόγηση της χώρας του κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, συνέχισε να τηρεί τις εντολές των ανωτέρων του – μη γνωρίζοντας για το τέλος του πολέμου – και μέχρι το 1974 ζούσε κρυμμένος στη ζούγκλα των Φιλιππίνων κάνοντας ανταρτοπόλεμο και περιμένοντας τις ενισχύσεις.

Πρόκειται για τον αληθινό σαμουράι, Χίροο Ονόντα, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 91 ετών στο σπίτι του στο Τόκιο. Ήταν ένας από τους εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες του αυτοκρατορικού στρατού της Ιαπωνίας που πολέμησαν στον Ειρηνικό.

Ο Ονόντα είχε σταλεί εκεί το 1944 καθώς ήταν εκπαιδευμένος στον ανταρτοπόλεμο και διατήρησε τη θέση του σε ένα νησί των Φιλιππίνων μαζί με άλλους τρεις στρατιώτες.

Υπακούοντας σε μια λογική απόλυτης πίστης στον Αυτοκράτορα και πιστεύοντας ότι ο θάνατος είναι προτιμότερος από το να παραδοθεί, ο Onoda αρνείτο να βγει από την κρυψώνα του, μολονότι στην περιοχή είχαν διεξαχθεί τέσσερις επιχειρήσεις ανεύρεσής του και μέλη της οικογενείας του εξηγούσαν ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει.

Η αποκάλυψη ότι Ιάπωνες στρατιώτες βρίσκονταν στο νησί έγινε το 1950, όταν ένας εκ των τεσσάρων αποφάσισε να βγει από το δάσος και επέστρεψε στη χώρα του. Αεροσκάφος έριξε φυλλάδια τα οποία έγραφαν πως ο πόλεμος είχε τελειώσει προ πολλού, ωστόσο ο Ονόντα και οι υπόλοιποι σύντροφοί του δεν πίστεψαν την είδηση και συνέχιζαν να κάνουν το καθήκον τους, παρακολουθούσαν στρατόπεδα Φιλιππινέζων, ενώ σποραδικά είχαν συμπλοκές με ορισμένους εξ αυτών. Ιαπωνία και Φιλιππίνες επιχείρησαν να τους εντοπίσουν ωστόσο το 1959 οι έρευνες σταμάτησαν καθώς όλοι πίστευαν πως οι στρατιώτες αυτοί είχαν πλέον πεθάνει.

Οι Ιάπωνες στρατιώτες έδωσαν σημεία ζωής το 1972 πραγματοποιώντας επίθεση σε μονάδα του στρατού των Φιλιππίνων. Ο μοναδικός σύντροφος του Ονόντα σκοτώθηκε, ενώ ο ηρωικός Ιάπωνας γλίτωσε και κρύφτηκε πάλι στη ζούγκλα.

Η ιαπωνική κυβέρνηση κατέφυγε σε μέλη της οικογένειάς του, που πήγαν μέχρι το σημείο όπου ζούσε με σκοπό να σταματήσει τον πόλεμο κάτι που ο ίδιος αρνήθηκε. Τελικά το 1974 το Τόκιο έστειλε εκεί τον τότε διοικητή του, ο οποίος του έδωσε διαταγή να καταθέσει τα όπλα.

Ο Onoda τελικά παραδόθηκε στον τότε δικτάτορα των Φιλιππίνων Φερντινάντ Μάρκος, ενδεδυμένος με την επίσημη στολή του, το πηλίκιο, το όπλο και το ξίφος του, τα οποία είχε διατηρήσει σε καλή κατάσταση, μολονότι είχαν περάσει 30 χρόνια από τότε που εστάλη στη Λουμπάνγκ.

Μετά την επιστροφή του στην Ιαπωνία, του ήταν αδύνατο να παραμείνει εκεί, βλέποντας ότι ουσιαστικά τα πάντα στην χώρα είχαν αλλάξει, είχαν εκδυτικοποιηθεί και αξίες στις οποίες ο ίδιος πίστευε είχαν χαθεί στην πορεία. Ο μιλιταρισμός ήταν πια καταδικαστέος, το ίδιο και η πίστη στο μεγαλείο της Ιαπωνίας.

Έτσι προτίμησε να αγοράσει ένα κτήμα στη Βραζιλία και έπειτα επέστρεψε για να δημιουργήσει ένα μικρό σχολείο σε μια σχετικά απομονωμένη περιοχή στον ιαπωνικό Βορρά.

«Δεν θεωρώ αυτά τα 30 χρόνια ότι τα έχασα. Χωρίς αυτήν την εμπειρία, θα ήμουν άλλος άνθρωπος και η ζωή μου δεν θα ήταν όπως είναι σήμερα», είχε πει μιλώντας στο Associated Press το 1995.

Το Ισραήλ παίρνει μέτρα κατά της παράνομης μετανάστευσης

Κανείς δεν τολμά να τα βάλει με το Ισραήλ για τη μεταναστευτική πολιτική που εφαρμόζει. Χιλιάδες Αφρικανές συνοδευόμενες από τα παιδιά τους διαδήλωσαν στο Τελ Αβίβ διαμαρτυρόμενες για την άρνηση των ισραηλινών αρχών να τους δώσουν καθεστώς προσφύγων. «Είμαστε πρόσφυγες», φώναζαν οι διαδηλώτριες, κάποιες από τις οποίες κρατούσαν στα χέρια τους τα παιδιά τους ή έσπρωχναν καρότσια. Κρατώντας πανό στα οποία είχαν γράψει: «Θέλουμε ελευθερία» και «Σταματήστε τον ρατσισμό» διαδήλωσαν μπροστά από την έδρα της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και στη συνέχεια μπροστά από την αμερικανική πρεσβεία. «Τα παιδιά μας δεν έχουν έγγραφα ταυτότητας και άρα κανένα δικαίωμα. Δεν λαμβάνουμε καμία υποστήριξη για εμάς και τα παιδιά μας», κραύγαζαν. Την προηγούμενη εβδομάδα δεκάδες χιλιάδες Αφρικανοί μετανάστες χωρίς χαρτιά διαδήλωσαν στο Τελ Αβίβ και στη συνέχεια στην Ιερουσαλήμ μπροστά από το κοινοβούλιο, εκφράζοντας την διαμαρτυρία τους για την πολιτική του Ισραήλ έναντι των μεταναστών. 

Στις 10 Δεκεμβρίου 2013 το ισραηλινό κοινοβούλιο ψήφισε ένα νόμο ο οποίος επιτρέπει στις αρχές να κρατούν στη φυλακή χωρίς δίκη για διάστημα έως και ένα χρόνο τους μετανάστες που δεν έχουν έγκυρη βίζα.

Ένας φράκτης μήκους 230 χιλιομέτρων που κατασκευάστηκε το 2012 από τις ισραηλινές αρχές στα σύνορα με την Αίγυπτο ουσιαστικά εκμηδένισε τον αριθμό των μεταναστών που εισέρχονται στο Ισραήλ από το Σινά. Όσοι είχαν προλάβει να εισέλθουν στη χώρα και θεωρούνται παράνομοι θα στέλνονται σε μία ανοιχτή φυλακή, όπως περιγράφεται από τις ισραηλινές αρχές, στην έρημο στα νότια της χώρας.

Το κέντρο Holot, που ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Δεκέμβριο, είναι ανοικτό στη διάρκεια της ημέρας, όμως οι μετανάστες που μεταφέρονται σε αυτό πρέπει να περνούν εκεί τη νύχτα, ενώ καταμετρώνται τρεις φορές ημερησίως.

Περίπου 52.000 μετανάστες, κυρίως από την Ερυθραία και το Σουδάν, έχουν εισέλθει στο Ισραήλ από την Αίγυπτο από το 2006, υποστηρίζουν οι ισραηλινές αρχές, οι οποίες ξεκίνησαν το 2012 μια εκστρατεία που οδήγησε στην απέλαση ή την αναχώρηση 3.920 εξ αυτών.

Αν ήταν στην Ελλάδα θα έβρισκαν όλοι αυτοί μια ζεστή αγκαλιά στο πρόσωπο του Σαμαρά που λατρεύει από τα φοιτητικά του χρόνια τους Αφρικανούς.

ΚΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΟ 2014

Έρρωσθε, ευδαιμονείτε, και καλή λευτεριά στην Πατρίδα μας!

Ο Θεός να σας έχει καλά, κύριοι.

Σε λίγες μέρες, έχουμε Χριστούγεννα. Λόγω της οικονομικής κρίσης και των επακόλουθων της, οι περισσότεροι από εμάς τείνουμε να το ξεχνάνε ή να φροντίζουμε για τα βασικά. Φέτος, λιτοί στολισμοί έως καθόλου, μειωμένη η κίνηση και φυσικά απουσιάζουν οι Χριστουγεννιάτικες αποδράσεις. Άλλοι επικεντρώνονται στην επίλυση των οικονομικών ζητημάτων, άλλοι στην οργάνωση της νύχτας των Χριστουγέννων και της πρωτοχρονιάς. Όμως, δε θα έπρεπε να λησμονούμε κάτι πολύ σημαντικό το οποίο έλαβε χώρα την περίοδο των Χριστουγέννων και στους κόλπους αυτού του συμβάντος υπάρχουνε πολλά μηνύματα.

Τα Χριστούγεννα του 1914 και ενώ ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος μαινόταν ήδη για τέσσερις μήνες οι αντίπαλες στρατιωτικές μονάδες προχώρησαν σε εορταστική ανακωχή. Άφησαν τα όπλα τους και βγήκαν από τα χαρακώματα.

Το περιστατικό αυτό ξεκίνησε από ένα σημείο στα Γαλλοελβετικά σύνορα και εξαπλώθηκε μέχρι τις ακτές της Φλάνδρας, σε όλο το μέτωπο. Οι στρατιωτικές δυνάμεις των εμπλεκόμενων στον πόλεμο έδειξαν να αιφνιδιάζονται από την αυθόρμητη κίνηση.

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, είναι γνωστός και ως Μεγάλος πόλεμος. Η διάρκεια του ήταν από τον Αύγουστο του 1914 έως και τις 11 Νοεμβρίου του 1918, σε αυτό το διάστημα υπολογίζεται ότι ο αριθμός των νεκρών ανήλθε στα εννέα εκατομμύρια.

Τα δύο αντίπαλα στρατεύματα ήτανε τα εξής: Οι Κεντρικές δυνάμεις, δηλαδή Γερμανία, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Αυστροουγγαρία και Βουλγαρία και Η Αντάντ, κυρίως η Βρετανία και η Γαλλία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσχώρησαν το 1917 ενώ η Ρωσία αποχώρησε στις αρχές του 1918.

Ο Μεγάλος Πόλεμος θεωρείται από εκείνους τους πολέμους που ακόμη και στα μάτια εκείνων οι οποίοι ήταν συνηθισμένοι στην φρίκη του πολέμου φάνηκε από τους πιο σκληρούς και με εκατομμύρια θύματα. Στην βορειοδυτική Γαλλία οι αξιωματικοί καθησύχαζαν τους στρατιώτες των αγγλικών μονάδων ότι πρόκειται για μια εύκολη επιχείρηση. Η επιχείρηση αυτήν ήταν η μάχη του Σομ.

Η αφορμή της μάχης αυτής, ήτανε η δολοφονία του αρχιδούκα διαδόχου της Αυστρίας Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας στο Σεράγεβο της Βοσνίας (αποτελούσε επαρχία της Αυστροουγγαρίας). Οι Βρετανοί με στρατηγό τον Ντάγκλας Χέιγκ είχανε εξήντα χιλιάδες νεκρούς από την πρώτη μέρα της μάχης. Η αρχή της μάχης ήτανε η πρώτη Ιουλίου του 1916.

Η μάχη ξεκίνησε την 1η Ιουλίου 1916. Μόνο την πρώτη μέρα της σύγκρουσης οι Βρετανοί, που πολεμούσαν υπό τις διαταγές του στρατηγού σερ Ντάγκλας Χέιγκ, είχαν 60.000 νεκρούς. Αφορμή για την έκρηξη του πολέμου αποτέλεσε η δολοφονία στο Σεράγεβο της Βοσνίας (τότε επαρχία της Αυστροουγγαρίας) του αρχιδούκα διαδόχου της Αυστρίας Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας.

Κύριο πεδίο των συγκρούσεων ήτανε το δυτικό μέτωπο. Εκεί συγκρούστηκαν οι δύο αντίπαλες δυνάμεις, της Γαλλίας, της Βρετανίας του Βελγίου και των Η.Π.Α σε μετέπειτα χρονική στιγμή με αυτές της Γερμανίας και της Αυστροουγγαρίας.

Το αποτέλεσμα του Μεγάλου Πολέμου ήταν η αλλαγή στον χάρτη της Ευρώπης και η κατάρρευση τεσσάρων αυτοκρατοριών. Της Γερμανικής, της Οθωμανικής, της Ρωσικής και της Αυστροουγγρικής.

«Άγια Νύχτα»

Η ανακωχή η οποία συνέβη τα Χριστούγεννα του 1914 θεωρείται θρύλος, αλλά είναι κάτι που έγινε στην πραγματικότητα.

Η αυθόρμητη αυτήν ανακωχή συνέβη ως εξής: Ο Κούρτ Τσέμις διηγείται πως ο οπλίτης Μέκελ, ο οποίος μιλούσε αγγλικά, ξεκίνησε μια έντονη συζήτηση η οποία είχε το αποτέλεσμα του να βγουν από τα χαρακώματα οι στρατιώτες και να ευχηθούν ο ένας στον άλλον. Ανταλλάξανε ευχές αγνοώντας τις εντολές των στρατηγών.

Περίπου ένα εκατομμύριο ήτανε εκείνοι οι οποίοι αντάλλαξαν ευχές, ανταλλάξανε δώρα (Κονιάκ κρυμμένο, τσιγάρα και κουμπιά από τις χλαίνες). Και όλοι μαζί τραγούδησαν την Άγια Νύχτα.

Ο Κούρτ Τζέιμς συνεχίζει την αφήγηση του λέγοντας πως ενώ είχανε ήδη μικρά δέντρα στολισμένα και κεριά, μετά την συνάντηση τους με τους Άγγλους έβαλαν και άλλα στολίδια και όλοι ήτανε ενθουσιασμένοι. Οι Άγγλοι έδειχναν φανερά την ευαρέσκεια τους στα φωταγωγημένα χαρακώματα.

Συμφωνήσανε τα δύο αντίπαλα στρατεύματα, ειδικά η πρώτη μαγιά η οποία ανέλαβε αυτήν την πρωτοφανή πρωτοβουλία, πως την η αυριανή μέρα, δηλαδή την 25 η Δεκεμβρίου του 1914 να μην ακουστεί ήχος από όπλο. Την ώρα που θα ακούγεται το «Επί γης ειρήνη και ανθρώποις ευδοκία» να μην γίνει χρήση όπλου από κανέναν.

Φημολογείται ότι έντονες αντιρρήσεις εκφράστηκαν από έναν Βρετανό ταγματάρχη (το όνομα του δεν έγινε γνωστό) ο οποίος έλεγε ότι «τον Γερμανό δεν πρέπει να τον κάνεις φίλο, αλλά να τον σκοτώνεις»

Ο Αυστριακός δεκανέας φαίνεται να είπε «τέτοιες συνεννοήσεις θα έπρεπε να απαγορεύονται αυστηρά». Η φράση αυτήν αποδόθηκε στον Αδόλφο Χίτλερ, ο οποίος τότε είχε την θέση του δεκανέα.

Αλλά με τόσους δεκανείς, μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι δεν ειπώθηκε από τον Αδόλφο Χίτλερ η εν λόγω άποψη. Ειδικά αν συνδέσουμε τα όσα έχουνε αποδοθεί στον Χίτλερ για την βιαιότητα του, τις απόψεις του, τις κινήσεις τους, τα εγκλήματα που του έχουνε αποδοθεί και την λανθασμένη άποψη περί του ότι ήθελε μια γερμανική Ευρώπη. Αλλά η περαιτέρω ανάλυση δε σχετίζεται με το αρχικό μας θέμα.

Το περιστατικό των πολεμικών Χριστουγέννων του 1914 έγινε και κινηματογραφική ταινία. Έχει τον τίτλο «Καλά Χριστούγεννα» και σκηνοθετήθηκε από τον Κριστιάν Καριόν.

Η ταινία δείχνει πώς οι άνθρωποι μπορούν να συμφιλιωθούν ακόμα και όταν πολεμούν σε αντίπαλους στρατούς

Ξαναζωντανεύει σκηνές από τα Γαλλοελβετικά σύνορα, καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα του 1914. Τα στρατεύματα των αντιμαχομένων βρίσκονται καθηλωμένα στα χαρακώματά τους. Οι στρατιώτες είναι εγκλωβισμένοι στις λάσπες και νιώθουν απελπισία που οι οικογένειές τους είναι μακριά. Την παραμονή της γιορτής, με αφορμή τη μουσική που ακούγεται μέσα από κάποια χαρακώματα, οι εχθρικοί στρατοί έρχονται σε επαφή και αποφασίζουν την ανακωχή. Την επόμενη μέρα αρνούνται να πολεμήσουν προκαλώντας την οργή των διοικητών τους.

Ο Φράνσις Τόλιβερ, επιζήσαντας, αναφέρει πως ήταν τα καλύτερα Χριστούγεννα της ζωής του. Ακούστηκε μια φωνή να τραγουδάει, επικράτησε σιωπή και κάποιος στρατιώτης από το Κέντ ευχήθηκε στο αντίπαλο στράτευμα «Ο θεός να σας έχει καλά, κύριοι».

Το επόμενο τραγούδι, που ζέστανε την παγωμένη ατμόσφαιρα, ήταν αυτό που οι Γερμανοί ονομάζουν Stille Nacht, οι Εγγλέζοι Silent Night και οι Έλληνες Άγια Νύχτα.

Ο καθένας ευχόταν στην γλώσσα του. Όμως αυτήν η «Βαβέλ» δεν χώριζε κανέναν αλλά αντίθετα τους ένωσε.

Το πιο βαθύ μήνυμα είναι ότι η Ευρώπη πρέπει να μείνει ενωμένη και ειδικότερα με τις απειλές που δέχεται λόγω πολύ πολιτισμού. Κυριαρχεί ο ρατσισμός εναντίον της Φυλής μας και η τάση αφανισμού της Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Το μήνυμα αυτό περί –έστω και προσωρινής, αλλά εν καιρώ πολέμου-ανακωχής και το μήνυμα «Europa Nazione, Nazione sarra» είναι πιο επίκαιρα από ποτέ.

Καλά σας Χριστούγεννα, κύριοι.

Εκάτη 88

ΜΟΙΡΟΛΟΪ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΗΡΩΕΣ

Ήλιε φονιά πως άφησες να γίνει το κακό

Σκοτώσανε τον Σταυραετό και τον Αυγερινό 

Παρασκευή Μεγάλη σταυρώσαν τον Χριστό

ΟΙ ΗΡΩΕΣ

Την 1η Νοεμβρίου 2013 δολοφονήθηκαν οι εθνικιστές Γιώργος Φουντούλης (γεννημένος το 1986) και Μανώλης Καπελώνης (γεννημένος το 1991), οι φονιάδες τους δολοφόνησαν για τις ιδέες τους. Η δολοφονία αποτελεί μια ξεδιάντροπη εξουσιαστικού περιεχομένου και σκοπιμοτήτων ενέργεια, που βαδίζει στα αχνάρια άλλων παρόμοιων που έβλαψαν ανεπανόρθωτα τις ιδέες τις οποίες υποτίθεται πως υποστήριζαν ή εκπροσωπούσαν. Ηθικοί αυτουργοί είναι όλο το πολιτικό σύστημα και η κατοχική κυβέρνηση, οι μεγαλοκαναλάρχες και οι μεγαλοεκδότες, που μετά τις εντολές των διεθνών τοκογλύφων και με την προτροπή του Σαμαρά και Δένδια, θέλησαν να «καρπωθούν» τις ψήφους της Χρυσής Αυγής για να παραμείνουν ζωντανοί.

Πολίτευμα του Λυκούργου: Ξεχασμένο στη νεότερη Ελλάδα

Βασικό συστατικό της σπαρτιατικής κοινωνίας ήταν η υπακοή στους νόμους. Ο Νόμος στην Αρχαία Σπάρτη, ίσταται υπεράνω όλων, και οριοθετεί με σαφήνεια τόσο τις υποχρεώσεις όσο και τα δικαιώματα των Λακεδαιμονίων. Απώτερος στόχος του είναι η δημιουργία μιας κοινωνίας υποδειγματικών πολιτών και αφοσιωμένων στρατιωτών. Επίσης επιδίωκε να εξασφαλίσει την ύπαρξη αυτάρκειας στην πόλη, προστατεύοντάς την από εξωτερικές και εσωτερικές απειλές. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η Σπάρτη είναι η πόλη-κράτος που επέδειξε το μακροβιότερο πολίτευμα και πολιτική σταθερότητα. Μέχρι την είσοδο των Ρωμαίων στα πολιτικά πράγματα της Ελλάδας δεν γνώρισε ποτέ ξένο κατακτητή, ούτε εσωτερικό τύραννο, ούτε πολιτειακές μεταβολές, ούτε κοινωνικές αναταραχές, όπως οι υπόλοιποι Έλληνες. Στην Σπάρτη δεν υπήρχε διαχωρισμένο κράτος, διαχωρισμένη δηλαδή εξουσία πέραν του λαού. Η Σπάρτη έδινε μεγαλύτερη προτεραιότητα στο σύνολο σε σχέση με το άτομο. Η αξία του ανθρώπου ήταν όχι απλά υπολογίσιμη αλλά ως ένα σημείο και μέσα από διάφορους θεσμούς καθιερωμένη. Άποροι Σπαρτιάτες δεν υπήρχαν. Στην άμεση δημοκρατία της Απέλλας, ο άνθρωπος πολίτης της αρχαίας Σπάρτης συνδιαμόρφωνε τις αποφάσεις για τα πράγματα της πόλης του, δηλαδή τα πράγματα που τον αφορούσαν. Έτσι πληρωνόταν η αξία του ανθρώπου, που κατά τον Αριστοτέλη είναι πολιτικό ον. Αυτή η ανάπτυξη της πολιτικής διάστασης του ανθρώπου έχει υποβαθμιστεί σήμερα από την αντιπροσωπευτική δημοκρατία (κοινοβουλευτισμό). Ως πρώτος νομοθέτης και θεμελιωτής του πολιτικού συστήματος, φέρεται ο Λυκούργος. Κυρίαρχο γνώρισμα του νομοθετικού έργου του, είναι ότι δεν εισήγαγε πληθώρα νόμων, αλλά θεσμών, με τη λογική ότι οι νόμοι μεταβάλλονται με το πέρασμα του χρόνου ανάλογα με τις συνθήκες. Αντίθετα οι θεσμοί, οι παραδόσεις απλούστερα, ενσωματώνονται στον τρόπο ζωής των ανθρώπων και έχουν αιώνια ισχύ. 

Οι νόμοι του Λυκούργου, γνωστοί με το όνομα «Μεγάλη Ρήτρα» εισήγαγαν στην πόλη της Σπάρτης τη λεγόμενη «Ευνομία», απόρροια της οποίας ήταν ο ιδιαίτερος τρόπος ζωής τους. Η τελευταία σχηματοποιεί μια μορφή δημοκρατίας η οποία βασίζεται στην απόλυτη ισότητα ανάμεσα στους «Ομοίους»: ισότητα κοινωνική, ισότητα στα συσσίτια (άρα ισότητα πλούτου), ισότητα στα πλαίσια της φάλαγγας. Βεβαίως η Σπάρτη δεν ήταν μια μορφή δημοκρατίας με την έννοια της αντίστοιχης αθηναϊκής. Ορθότερα πρόκειται για ένα μεικτό πολίτευμα, στο οποίο κυβερνά μια αριστοκρατία. Η δημοκρατία-ισότητα περιορίζεται ανάμεσα σε όσους είχαν το δικαίωμα να ονομάζονται πολίτες-οπλίτες. Στο πλευρό αυτών συνυπάρχουν η βασιλεία (δύο βασιλείς), η ολιγαρχία (γερουσία) και η τυραννία (έφοροι).

Τα δε δικαιώματα του πολίτη δεν παρέχονται απλά λόγω κληρονομικότητας: κάθε νεαρός άνδρας έπρεπε να αποδείξει εμπράκτως με το ήθος του ότι άξιζε να τα κατέχει, ολοκληρώνοντας επιτυχώς μια αυστηρή εκπαιδευτική διαδικασία, εναρμονιζόμενος παράλληλα με τον πατροπαράδοτο λιτό τρόπο ζωής των Λακώνων. Το ίδιο το γεγονός ότι τα πολιτικά δικαιώματα δεν παρέχονταν στον οποιοδήποτε τυχάρπαστο, είχε ως στόχο να οδηγήσει το Σπαρτιάτη στην επίγνωση της σημαντικότητας των προνομίων του, αλλά και στην κατανόηση πως από αυτά πήγαζε και μια σειρά από υποχρεώσεις. Κατ' επέκταση η νομοθεσία διαμόρφωνε και την ηθική των πολιτών, η οποία εκφραζόταν ως αποστροφή στα πλούτη και τις περιττές πολυτέλειες, ως φιλοπατρία και γενναιότητα στη μάχη, καθώς και ως στρατιωτικό ήθος. Η επίδειξη δειλίας στη μάχη, θεωρούταν η χείριστη ατιμωτική πράξη, με ποινή την απώλεια του δικαιώματος διεκδίκησης αξιωμάτων, αλλά και την κοινωνική κατακραυγή.

Το μυστικό της Πολιτείας της Σπάρτης, ήταν η παιδεία που παρείχε στα τέκνα της. Όσο κρατήθηκε «ζωντανή» η Μεγάλη Ρήτρα του Λυκούργου και οι παραδόσεις της Σπάρτης, κανείς ξένος κατακτητής δεν κατάφερε να πατήσει το πόδι του στην Σπάρτη. 

Με τη ρήτρα του χώρισε την γη των Λακεδαιμονίων σε ίσους κλήρους, ίσους σε παραγωγική απόδοση το κυριότερο όμως είναι πως τους έκανε αναπαλλοτρίωτους, δηλαδή, ο κάτοχος του κλήρου δεν είχε το δικαίωμα να πωλήσει τον κλήρο του, γιατί ανήκε στην Πολιτεία των Σπαρτιατών.

Η Μεγάλη Ρήτρα του Λυκούργου σφυρηλατεί την ιδανική Πολιτεία. Ο Λυκούργος για να προστατεύσει τους ευπατρίδες και τις οικογένειές τους (ενώ παράλληλα θα θελήσει να κρατήσει το στράτευμα των Σπαρτιατών αλώβητο), θα περάσει στην εφαρμογή αυτών των μέτρων για να τους διασφαλίσει. Ο νομοθέτης προσπάθησε να δομήσει κατά τέτοιον τρόπο την κοινωνία της πόλεως, ώστε η καθημερινότητά τους να περιστρέφεται γύρω απ’ την ζωή της τιμής. 

Η εξοικονόμηση ελεύθερου χρόνου, επιτεύχθηκε χάρη στην Ρήτρα του Λυκούργου, που είδε πως κάποιος εργαζόμενος σε οποιαδήποτε εργασία, δεν θα μπορούσε ακόμη και αν το ήθελε να γυμνάζει συγχρόνως και το πνεύμα του. Συν τοις άλλοις, επέβαλε την απαραίτητη πειθαρχία στο στράτευμα, ώστε να δημιουργηθεί ένας στρατός πρότυπο. 

Ο Λυκούργος πιστεύοντας στην ευγονία των πολιτών, τους επέβαλε να γυμνάζονται. Εκτός των νέων και οι νέες της Σπάρτης ακολουθούσαν ένα πρόγραμμα αγωγής, ώστε εκτός των άλλων ωφελειών που είχαν, να τεκνοποιούν υγιή παιδιά.

Ωστόσο, την ευνομία που ευλαβικά προσέφερε στην Πολιτεία την πλήρωσε με την αγανάκτηση των πλούσιων πολιτών της, και λίγο έλειψε με την ίδια του τη ζωή. Αναφέρεται χαρακτηριστικά στη βιογραφία του, που παραθέτει ο Πλούταρχος, το χτύπημα που δέχτηκε ο Λυκούργος στο πρόσωπο, από την βακτηρία του πλούσιου Σπαρτιάτη Άλκανδρου έπειτα από καταδίωξη.

Η θρυλική επανίδρυση της Σπάρτης στις όχθες του Ευρώτα από τον Λυκούργο σηματοδότησε μια σειρά από κοσμογονικές αλλαγές, οι οποίες με την σειρά τους θα επηρεάσουν αλυσιδωτά και ριζικά, πολιτικά συστήματα σε πολλές χρονικές περιόδους.

Στη μεγάλη ρήτρα οι έννοιες του δήμου, του κράτους (προφανώς σε αντίθεση προς τη βία) και κυρίως της ανταγορίας είναι παντού και πάντοτε τα υπόβαθρα της δημοκρατίας. Με τους δυο όρους, ανταγορία - ισηγορία, που είναι σχεδόν ταυτόσημα, εκδηλώνεται όλη η ψυχολογική και πολιτική διαφορά, η μεν ανταγορία υποδηλώνει αγώνα, αντεπίθεση και δυναμική κατάσταση, η δε ισηγορία υποδηλώνει ισορροπία πολιτικών δυνάμεων μέσω της ισονομίας, καταστάλαξη και στατική κατάσταση της δημοκρατίας, όπως συνέβη στην Αθήνα κατά τους κλασικούς χρόνους.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία του Λυκούργου θεσμοί και όργανα της πολιτείας είναι:

– Η διπλή βασιλεία. Αρχικά οι δυο βασιλείς συγκέντρωσαν όλες τις εξουσίες, αλλά με τη πάροδο του χρόνου η εξουσία τους περιορίστηκε, όχι μόνο από συμβουλευτικό σώμα της γερουσίας και το βέτο της Απέλλας, αλλά και από τη σύγκρουση τους με την παντοδύναμη Εφορεία.

– Γερουσία. Σώμα που το αποτελούσαν 28 ηλικιωμένοι άνδρες και συνεδρίαζε υπό την προεδρία του ενός από τους δυο βασιλείς. Εκλέγονταν από ένα μοναδικό σε επινόηση σύστημα καθολικής ψηφοφορίας.  

– Απέλλα, δηλαδή η εκκλησία του δήμου. Η λέξη «Απέλλα» (απελλάζω) σημαίνει συνάθροιση στο ύπαιθρο. Στην Απέλλα έπαιρναν μέρος όλοι οι σπαρτιάτες στρατιώτες άνω των 30 ετών και ψήφιζαν ελεύθερα δια βοής.

– Εφορεία. Αποτελείτο από 5 άνδρες, όσες και οι κώμες της Σπάρτης. Εκλέγονταν από την Απέλλα. Ο θεσμός αυτός δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των Μεσσηνιακών πολέμων (750π.Χ.). Κατά την πορεία της Σπαρτιάτικης ιστορίας έπειτα και από σύγκρουση της με το θεσμό της βασιλείας, συγκέντρωσε ουσιαστικά την εξουσία στα χέρια της με αποτέλεσμα να ελέγχει τα πάντα μέσα και έξω από τη Σπάρτη. Έγινε ο κύριος ρυθμιστής της πολιτικής ζωής της Σπάρτης

Υπήρχαν θεσμοθετημένοι άρχοντες για την εύρυθμη λειτουργία της πολιτείας, όπως: οι Βιδαίοι, οι παιδονόμοι, που φρόντιζαν για τα ήθη των γυναικών, των νέων, οι Αρμόσυνοι, που φρόντιζαν για τα ήθη των γυναικών, οι Αγορανόμοι, που ήταν υπεύθυνη για τη διακίνηση των αγαθών της αγοράς, οι Αρμόστες που στέλνονται κυβερνήτες σε χώρες, όπου οι Σπαρτιάτες είχαν καταλύσει το πολίτευμα των χωρών αυτών. Ήταν ακόμη οι Νομοφύλακες, οι Αγαθοεργοί, ιππείς δηλαδή που στέλνονται σε έκτατες αποστολές.

Μέλη της ανώτερης βαθμίδας στην Αρχαία Σπάρτη, ήταν οι Όμοιοι. Όμοιος σήμαινε ίσος ή ευπατρίδης. Αυτοί ήταν και οι νόμιμοι Σπαρτιάτες πολίτες που βασική υποχρέωσή τους ήταν να συμμετέχουν στα κοινά και να είναι καλοί πολεμιστές. Υποχρέωση των ομοίων ήταν να ασχολούνται μόνο με τα στρατιωτικά και να μην ασχολούνται με τίποτα άλλο. Τις άλλες εργασίες, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η βιοτεχνία και το εμπόριο, τις έκαναν κυρίως οι περιοίκοι. Ενώ τις βαριές εργασίες, τις έκαναν οι είλωτες. Λόγω των συνεχών συγκρούσεων και πολέμων που συμμετείχε η Σπάρτη, ο αριθμός των ομοίων, δηλαδή των Σπαρτιατών πολιτών μειωνόταν εντυπωσιακά. Το 480 π.Χ. η Σπάρτη είχε 8.000 όμοιους, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο. Μέχρι τα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., ο αριθμός τους είχε μειωθεί σε λιγότερους από χίλιους, λόγω των συνεχών πολεμικών συγκρούσεων.

Η γυναίκα απολάμβανε μεγάλα προνόμια στην Αρχαία Σπάρτη, πράγμα που προκαλεί εντύπωση, εάν συγκρίνουμε τη θέση της γυναίκας στη Σπάρτη με αυτήν στην Αθήνα και στις άλλες ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας. Επειδή ο άνδρας έλειπε για πολύ καιρό από το σπίτι, η γυναίκα στη Σπάρτη ήταν χειραφετημένη σε βαθμό αδιανόητο για την εποχή εκείνη. Είχε αυξημένα προνόμια και αρμοδιότητες στη σπαρτιατική κοινωνία. Γυμναζόταν όπως τα αγόρια και οι άνδρες και ήταν γνωστή για τις αθλητικές της ικανότητες. Συμμετείχε στην πάλη, γυμνή, όπως και οι άνδρες, ενώ εκπαιδευόταν στο δίσκο και στο ακόντιο. Μεγάλη σημασία έδινε και στους χορούς.

Στην Αρχαία Σπάρτη, η επιλογή του συντρόφου ήταν καθαρά προσωπική υπόθεση και όχι υπόθεση των γονέων. Οι νεαρές Σπαρτιάτισσες έφταναν σε ηλικία γάμου στα είκοσί τους χρόνια και όχι στα δεκαπέντε, που ήταν το συνηθισμένο στην Αρχαία Ελλάδα. οι Σπαρτιατικοί νόμοι ανέφεραν ρητά ότι τα κορίτσια πρέπει να παντρεύονται μόνο εφόσον ήταν σε ηλικία κατάλληλη να «απολαύσουν τον έρωτα». Παρευρίσκονταν στο σκοτάδι με τον ερωμένο τους και με αυτόν τον τρόπο τεκνοποιούσαν. Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι με αυτόν τον τρόπο διατηρούσαν τη θέληση για το σύντροφό τους και δεν έχαναν ποτέ τη φρεσκάδα του έρωτα.

Επισκέπτες από άλλες Ελληνικές πόλεις σχολίαζαν για τις Σπαρτιάτισσες ότι όχι μόνο είχαν άποψη, που δεν φοβόντουσαν να εκφράσουν δημόσια, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις ανάγκαζαν τους συζύγους τους να τις αποδεχθούν!

Ο βασικός στόχος του γάμου στη Σπάρτη ήταν η τεκνοποίηση, ώστε τα αρσενικά που θα γεννιόντουσαν να γινόντουσαν οι πολεμιστές της Σπάρτης. Οι μητέρες που ζούσαν χωρίς τους άντρες τους δεν αντιμετώπιζαν προβλήματα, καθώς ο νόμος τις αναγνώριζε ως ισάξιες με τις άλλες γυναίκες. Μπορούσαν ακόμη να κληρονομήσουν την περιουσία των γονέων τους, με αποτέλεσμα πολλές από αυτές να ήταν ανεξάρτητες και ευκατάστατες.

Όταν μια γυναίκα ήταν ήδη παντρεμένη, μπορούσε με τη συγκατάθεση του συζύγου της, να έχει συνουσία με ένα άλλο άντρα, για να γεννήσει περισσότερα παιδιά, έστω κι αν αυτό κάποτε καθιστούσε αμφίβολο ποιος άντρας ήταν ο πραγματικός πατέρας του παιδιού. Ο σκοπός του νόμου αυτού ήταν προφανώς η όσο το δυνατό μεγαλύτερη αύξηση του πληθυσμού της Σπάρτης κάνοντας τις γυναίκες να γεννήσουν όσο το δυνατόν περισσότερα γερά παιδιά.

Όσον αφορά στο γραπτό λόγο κορυφαίος ποιητής υπήρξε ο Τυρταίος και φυσικά ο σπουδαιότερος εκ των επτά σοφών Χείλων ο Λακεδαιμόνιος. Οι λόγοι για τους οποίους δεν ανέπτυξε μεγαλοπρεπείς κατασκευές αντίστοιχες των Αθηνών όπως ο Παρθενών, τα Προπύλαια κ.ά, είναι η προτεραιότητα της Σπάρτης στον «πολιτισμό» των ηθικών αρετών αντί των υλικών και η έλλειψη πόρων (χρημάτων) καθότι δεν διέθετε έσοδα αντίστοιχα του φόρου υποτέλειας των μελών της Αθηναϊκής συμμαχίας στην Αθήνα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι αρχαίοι ιστορικοί – φιλόσοφοι θεωρούσαν το πολίτευμα της Σπάρτης ως ιδανικό πολίτευμα (ιδανική πολιτεία). Συγκεκριμένα ο Ξενοφών ο οποίος το θεωρούσε ως τη μοναδική ιδανική πολιτεία, καθώς επίσης ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης μαζί με την Κρητών πολιτεία – Καρχηδονίων πολιτεία.